PLT #424 Benjamin Franklin (cz. 2) Wegetarianizm, 6-stopniowa metoda pisania prozy i stosunek do szczepień

Boston, 1720. 14- letni Benjamin pochyla się nad książką pożyczoną na jedną noc.
Świeca dogasa.
Jeśli zaśnie, brat go znowu zbije.
Jeśli ojciec zobaczy światło, zacznie się to wszystko od nowa.

W drugiej części serii o Benjaminie Franklinie opowiadam, jak chłopak bez szkoły, bez pieniędzy i bez wolności stał się w 5 lat mistrzem prozy, wegetarianinem szokującym purytański Boston i świadkiem epidemii, która rozdarła miasto na pół.

Czego się dowiesz:

1. 6- stopniowa metoda nauki pisania, którą szesnastoletni Franklin wymyślił sam, w pustej drukarni o piątej rano. Metoda, która działa do dziś i nie wymaga ani nauczyciela, ani kursów.
2. Wegetariańska herezja Franklina – dlaczego przestał jeść mięso w mieście, gdzie to był społeczny skandal. Jak chleb z rodzynkami i szklanka wody dały mu dwie rzeczy, których nikt się nie spodziewał.
3. Epidemia ospy 1721 roku, która podzieliła Boston na dwa wrogie obozy. Spór o szczepienia, granat rzucony w okno i pierwsza naprawdę wolna gazeta w Ameryce.

3 lekcje z tego odcinka możesz zastosować u siebie jeszcze w tym tygodniu.

Wesprzyj podcast: patronite.pl/podcastlepiejteraz  

Postaw kawę: suppi.pl/lepiejteraz

ŹRÓDŁA ODCINKA

Źródła główne (pierwotne):

1. Benjamin Franklin, The Autobiography of Benjamin Franklin, część I (napisana w Twyford, Anglia, 1771). Wydanie autorytatywne: J.A. Leo Lemay & P.M. Zall (red.), Benjamin Franklin’s Autobiography: An Authoritative Text, W.W. Norton, 1986. Polskie tłumaczenie: Żywot własny, Państwowy Instytut Wydawniczy, 1960.
2. „Silence Dogood, No. 1–14″ (2 IV – 8 X 1722), pełne teksty w: The Papers of Benjamin Franklin, vol. 1, ed. L. W. Labaree, Yale University Press, 1959. Online: Founders Online (founders.archives.gov).
3. „The Printer to the Reader”, New-England Courant, No. 80, 11 II 1723. Online: Founders Online.
4. Diary of Cotton Mather, vol. II (Massachusetts Historical Society Collections, 7th Series, vol. VIII).
5. Journal of the House of Representatives of Massachusetts, sesja 1722, s. 21 (postanowienie Council z 12 VI 1722 o uwięzieniu Jamesa Franklina).
6. Massachusetts House Journals, sesja styczeń 1723 (postanowienie z 15 I 1723 o zakazie druku New-England Courant).
7. Zabdiel Boylston, An Historical Account of the Small-Pox Inoculated in New England, Londyn 1726.
8. Boston News-Letter, 14 VIII 1721 (potwierdzenie pierwszego numeru Couranta) i 20 XI 1721 (relacja z zamachu na Mathera).

Źródła wtórne:

1. J.A. Leo Lemay, The Life of Benjamin Franklin, Volume 1: Journalist, 1706–1730, University of Pennsylvania Press, 2006.
2. Walter Isaacson, Benjamin Franklin: An American Life, Simon & Schuster, 2003, rozdziały 2–3.
3. H.W. Brands, The First American: The Life and Times of Benjamin Franklin, Doubleday, 2000.
4. Carl Van Doren, Benjamin Franklin, Viking, 1938 (Pulitzer).
5. Nick Bunker, Young Benjamin Franklin: The Birth of Ingenuity, Knopf, 2018.
6. Gordon S. Wood, The Americanization of Benjamin Franklin, Penguin, 2004.
7. Edmund S. Morgan, Benjamin Franklin, Yale University Press, 2002.
8. Claude-Anne Lopez, „Three Buns at a Time: When Did Benjamin Franklin Arrive in Philadelphia?”, Yale Library Gazette, 1980 (ustalenie daty 6 X 1723 jako niedzieli przybycia).
9. David Larson, „Benjamin Franklin’s Youth, His Biographers, and the Autobiography”, Pennsylvania Magazine of History and Biography, vol. CXIX, no. 3 (lipiec 1995).

Źródła internetowe i archiwalne:
Colonial Williamsburg — „The Printer in Eighteenth-Century Williamsburg”.
Founders Online — founders.archives.gov (wszystkie 14 listów Silence Dogood; pełna korespondencja Franklina).
Massachusetts Historical Society — masshist.org (Cotton Mather Diary; mapy Bostonu z 1722).
American Antiquarian Society,...