PLT #420 Tadeusz Kościuszko (Część 5): Zdrada biskupów, kosy chłopów i żydowski pułkownik

Bohater dwóch kontynentów wraca do ojczyzny. Ale zamiast owacji czeka go bieda, zapomniane zasługi i kraj rozpadający się na kawałki. 

Pięć lat na wsi. Puste kieszenie. Ameryka wciąż nie zapłaciła mu za siedem lat walki. Co robi generał, którego nikt nie potrzebuje?

Spotkanie, które odbiera mowę. Konstytucja, która przeraża trzy imperia.
I zdrada, która przychodzi stamtąd, skąd nikt się nie spodziewał.

A potem: krakowski Rynek, podniesiona szabla i przysięga, od której wstrzymuje oddech cała Europa.

Chłopi z kosami kontra rosyjskie armaty.
Żydowski kupiec z Litwy, który zostaje pułkownikiem. I sukmana, która mówi więcej niż tysiąc przemówień.

Piąty odcinek serii o Tadeuszu Kościuszce to historia o tym, że wolność albo jest dla wszystkich, albo nie ma jej dla nikogo.

Wesprzyj podcast na patronite.pl/podcastlepiejteraz 

Postaw kawę na suppi.pl/lepiejteraz

ŹRÓDŁA ODCINKA:

Biografie podstawowe:

• Alex Storozynski: The Peasant Prince: Thaddeus Kosciuszko and the Age of Revolution (2009)
• Tadeusz Korzon: Kościuszko: Biografia z dokumentów wysnuta (1894/1896)
• Monica Gardner: Kościuszko: A Biography (1920, Project Gutenberg)
• James S. Pula: Thaddeus Kościuszko: The Purest Son of Liberty (Hippocrene Books, 1999)
• Miecisław Haiman: Kosciuszko: Leader and Exile (1946)

Konstytucja 3 Maja i reformy:

• Norman Davies: God’s Playground: A History of Poland (Oxford, 2005)
• Richard Butterwick: The Polish Revolution and the Catholic Church, 1788-1792 (Oxford, 2012)
• Adam Zamoyski: The Last King of Poland (2012)
• Wikipedia: Constitution of 3 May 1791, Great Sejm
• Polish Presidency of the EU Council: „About the Constitution of 3 May”

Targowica, zdrada i rozbiory:

• Wikipedia: Targowica Confederation, Second Partition of Poland
• Robert Howard Lord: The Second Partition of Poland
• historia.dorzeczy.pl: „Zdrada narodowa. Zawiązanie konfederacji targowickiej”
• Władysław Smoleński: Konfederacja targowicka (Kraków 1903)
• Jerzy Łojek: Dzieje zdrajcy oraz Upadek Konstytucji 3 Maja

Bitwa pod Dubienką:

• Wikipedia: Battle of Dubienka
• Piotr Derdej: Zieleńce – Mir – Dubienka 1792 (Bellona, 2008)
• twojahistoria.pl: „Bitwa pod Dubienką”
• Google Arts & Culture / Muzeum Historii Polski

Insurekcja kościuszkowska i Racławice:

• Wikipedia: Kościuszko Uprising, Battle of Racławice
• polishhistory.pl: „The Battle of Racławice: How did Kościuszko defeat the Russians?”
• Bartłomiej Szyndler: Powstanie kościuszkowskie 1794 (2001)
• bliskopolski.pl: „1794 r.: Insurekcja kościuszkowska”
• dzieje.pl: „Insurekcja Kościuszkowska – ostatnia próba ratowania Rzeczpospolitej”
• Polskie Radio: „Wojciech Bartosz Głowacki. Bohater spod Racławic”
• Wikisource: Gardner, Kościuszko: A Biography, Chapter 4

Zdrada kleru i rola Kościoła:

• Otton Beiersdorf (oprac.): Papiestwo wobec sprawy polskiej w latach 1772-1864. Wybór źródeł (Wrocław 1960)
• Richard Butterwick: Polska rewolucja a Kościół katolicki 1788-1792 (Arcana, Kraków 2012)
• Władysław Smoleński: Konfederacja targowicka (Kraków 1903)
• Andrzej Woltanowski: „Śmierć prymasa Poniatowskiego”, Kwartalnik Historyczny (1987)
• Wikipedia: Józef Kossakowski, Ignacy Massalski, Michał Jerzy Poniatowski
• Brewe papieża Piusa VI do Katarzyny II z 24 lutego 1792 r.
• Akta nuncjatury warszawskiej (Ferdinando Maria Saluzzo)
• „Papiery ambasady rosyjskiej” (archiwum Igelströma)

Żydzi w Polsce – tło historyczne:

• Wikipedia (pl): Statut kaliski, Privilegium de non...